(Riazat Buriro) ڪتاب ”تقريرون“ جا ’ٻه اکر‘ - رياضت ٻرڙو

ڪتاب: تقريرون

ليکڪ: غلام علي چنه

پهريون ڇاپو: اپريل 2005ع

صفحا: 119

ڇپائيندڙ: ڊاڪٽر محبت اڪيڊمي قنبر

رياضت ٻرڙو

غلام علي چني جي ڪتاب

”تقريرون“ جا ’ٻه اکر‘

استاد غلام علي چنه صاحب سنڌ جي انهن ڪجهه استادن مان هڪ آهي، جنهن کي سندس پنهنجي شعبي سان مڪمل وابستگيءَ سبب عزت ۽ احترام جي نظرن سان ڏٺو ويندو آهي ۽ جيءَ ۾ جاءِ ڏني ويندي آهي.

استاد غلام علي چنه صاحب جي علم ۽ ادب سان پڻ محبت رهي آهي، جنهن سبب مختلف موضوعن تي ڪيترائي مضمون لکيا اٿائون. ان سلسلي ۾، سندس نامور اديب ۽ دانشور سائين محمد ابراهيم جويي سان پڻ خط ۽ ڪتابت، وڏي عرصي تائين، ٿيندي رهي آهي، جنهن جو مجموعو جويي صاحب، ”خط ٻن استادن جا“ نالي سان ويجهڙ ۾ ڇپائي پڌرو ڪيو آهي. انهن خطن مان استاد غلام علي چنه صاحب جي زندگيءَ ۽ ڪم جي مختلف ڪارائتن رخن بابت ڄاڻ ملي ٿي.

چنه صاحب اسڪول ۾ منعقد ٿيندڙ ڏينهنِ، اهم شخصيتن ۽ موضوعن تي ڪيتريون ئي ڪارائتيون تقريرون، وقت به وقت، ڪيون آهن، جنهن مان معلوم ٿو ٿئي ته کيس شاگردن جي هم نصابي ۽ تعميري سرگرمين سان ڪيڏي نه دلچسپي آهي!

هيءُ ڪتاب استاد غلام علي چنه صاحب جي انهن ئي تقريرن جو مجموعو  آهي. هن ڪتاب ۾ چنه صاحب شاگردن جي رهنمائيءَ لاءِ هڪ مضمون ”تقرير جو فن“ نالي سان پڻ شامل ڪيو آهي، جيڪو شاگردن ۾ همت پيدا ڪندو، ان ڳالهه جي، ته هو تقرير ڪرڻ لاءِ تيار ٿي سگهن ۽ ان فن ۾ ڪاميابي ماڻي سگهن.

استاد غلام علي چنه صاحب جس لائق آهي، جو رٽائرمينٽ کان پوءِ به شاگردن جي بهتريءَ ۽ رهنمائيءَ لاءِ هن، ريت ڪارائتو ڪم ڪري رهيو آهي.

هيءُ ڪتاب خاص ڪري استادن، شاگردن ۽ والدين لاءِ آهي.

مهرباني.

- رياضت ٻرڙو

22 مارچ 2005ع، قنبر

(Riazat Buriro) ڪتاب ”شعور“ جا ’ٻه اکر‘ - رياضت ٻرڙو

ڪتاب: شعور

ليکڪ: ڊاڪٽر محبت ٻرڙو

پيشڪش: رياضت ٻرڙو

پهريون ڇاپو: اپريل 2004ع

صفحا: 134

ڇپائيندڙ: ڊاڪٽر محبت اڪيڊمي قنبر

ٻيو ڇاپو: فيبروري 2008ع

صفحا: 134

ڇپائيندڙ: سي پي سي ايس

ٽيون ڇاپو: اپريل 2014ع

صفحا: 144

ڇپائيندڙ: سي پي سي ايس

رياضت ٻرڙو

ڊاڪٽر محبت ٻرڙي جي ڪتاب

”شعور“ جا ’ٻه اکر‘

ڊاڪٽر محبت ٻرڙي جي وفات کان پوءِ، جن ڪتابن بابت خصوصي طور، مون سوچيو هو ته اهي وقت سر ڇپرائي پڌرا ڪرڻ جي ڪوشش ڪندس، تـن ۾ هـي ڪـتـاب ”شعور“ پڻ شامل آهي. هي ڪتاب ڊاڪٽر محبت ٻرڙي 88-1987ع ڌاري لکي پورو ڪيو ۽ ستت ئي پوءِ ان کي سوڌي سنواري هڪ فيئر ڪاپي لکي، جيڪا 180-کن صفحن تي مشتمل هئي، ۽ پوءِ اها ڪاپي پنهنجي هڪ ساٿي پبلشر کي ڇپڻ لاءِ ڏني، پر ان ساٿي پبلشر اهو اهم مسودو پنهنجيءَ لاپرواهيءَ سبب گم ڪري ڇڏيو! جيئن ته ڊاڪٽر محبتُ مالي مسئلن سبب مسودن جون فوٽو ڪاپيون ڪرائي پاڻ وٽ رکي نه سگهندو هو، جنهنڪري هن ڪتاب جي پڻ وٽس ڪا فيئر ڪاپي موجود نه رهي ۽ ايئن هيءُ ڪارائتو ۽ ڄاڻ ڀريو فلسفي جو ڪتاب نه صرف ڇپجڻ کان رهجي ويو، پر پنهنجيءَ نئين مڪمل صورت ۾ اهو ڪن اڻڄاتل هٿن جي وَر چڙهي ويو. وقت گذرندو ويو ۽ وقت گذرندي ڊاڪٽر محبت به گذاري ويو. ڊاڪٽر محبت جي وفات (9-اپريل 1997ع) کان پوءِ جڏهن مون سندس لکيل مواد (ڇپيل توڙي اڻ ڇپيل) کي سهيڙڻ جا اپاءَ ورتا، ته هن ڪتاب جي پهرِين لکيل رف ڪاپي مون کي سندس ڪاڳرن مان ملي ۽ مون ان کي غنيمت سمجهندي سنڀالي ورتو. اهو مواد، ڪنهن خاص تبديليءَ کان سواءِ، اڄ توهان جي هٿن ۾ آهي. هن مواد جي پيشڪش ۾ مون اها ڪوشش ڪئي آهي ته مختلف عنوانن ۽ بابن کي صاف ڪري پيش ڪجي، 1988ع کان 2004ع تائين پيدا ٿيل وٿيءَ کي وس پُڳي محسوس نه ڪرائجي (البت ”ڊولي“ رڍ جي کوٽ، هڪ مثال طور، پيش نه ٿي سگهي، ان جو افسوس رهندو). مواد ۾ بنهه ٿوري، پر ضروري ايڊيٽنگ پڻ ڪئي اٿم، جنهن جي مون کي پڪ آهي ته اها اڻٽر هئي.

ممڪن آهي ته هيءُ ڇپيل ڪتاب ڏسي، اهو ساٿي جنهن وٽ هن ڪتاب جو اصل مسودو موجود هوندو، پنهنجي ضمير ۾ ڪا چهنڊي محسوس ڪري، پر مان کيس گذارش ٿو ڪريان، ته هُو اهو مسودو اسان کي ڏئي ته جيئن ”شعور“ جي ٻئي ڇاپي ۾ اها سنواريل ڪاپي ڇپي پڌري ڪري سگهون ۽ سندس چهنڊيءَ جي چڀڪي کي مٽائي سگهون.

-         رياضت ٻرڙو

20 اپريل 2004ع

قنبر